ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ (Nationalised Banks) ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು:
- 1969: ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು 14 ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಿಸಿದರು.
- 1980: ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 6 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ (ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು)
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವಿಲೀನದ ನಂತರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI)
- ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
- ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (PNB)
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ
- ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
- ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಅನುಕೂಲಗಳಿವೆ:
- ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ತಲುಪಿಸಲು ಇವು ಸಹಕಾರಿ.
- ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಹಣ ನೇರವಾಗಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೇವಲ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ, ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.